İstanbul’da farklı hastanelerde 3 hastaya Kızılay’dan alınan kan yoluyla HIV bulaştığı iddia edildi. Kan alanlardan ikisi öldü. Bir kadın bebeğini düşürdü.

Olay geçen yıl yaşanmış olmasına karşın skandal yeni patlak verdi. Yaşamını kaybeden vatandaşın avukatının açtığı davayla ortaya çıkan skandal haber üzerine Kızılay Başkanı Ahmet Lütfi Akar’ın ibretlik açıklaması şöyle: ”dünyaya göre ülkemizde veya Türk Kızılayı’nın kan toplama kampanyalarında HIV sayısı son derece azdır. Bunda hem bizim son derece titiz çalışmalarımız, 2005′ten beri tüm teknolojiyi kullanmamız, hem de Türk milletinin, halkımızın bu konuya duyarlı olması ve geleneklerinden, alışkanlıklardan gelen yaşam tarzı  bu konuda daha az enfekte olmamızı sağlamaktadır’ derken

HIV’in sadece ahlaksız insanlardan bulaştığını, tinerci gençliğe bir gönderme yapıldığı mesajı alındıktan sonra “kanlar Kızılayın kanı değildir, kanı bozukluk yapan biz değiliz, o kanlar toplumun kanıdır” şeklinde devam etmesi Kızılay’a ne gerek var o zaman,  madem Kızılay kanın emanetçisi, hiç arada kalmasın kana ihtiyacı olan bir turnikeyle ötekine bağlansın kanını alsın yorumlarına sebep oldu.

Donör olanların bu konuda ne kadar suçu var, bilerek mi bu yavşaklığı yaptılar henüz belli değil (yavşaklıksa ben şu maskeli sözlük  bağışçılardan şüpheliniyorum, yok lan şaka ciddiye alıp peşlerine düşerler şimdi) . Nasıl olacak orası da ayrı bir konu. Hali hazırda o dönem şüpheli görülen 7 donör var. Mahkeme ise bu 7 vatandaşın kanının test edilemeyeceğini, kim gerçektten suçlu ise onun  kanının alınıp araştırılması yönünde  kararını vermiş durumda.

Pencere Dönemi Nedir?, Kanlar Hangi Süreçten Geçiyor?

Olayın bir başka yönü ise Kızılay’da toplanan kanların hangi süreçten geçtiği, HIV, Hepatit virüslerinin nasıl tespit edilmeyeceği olurken gündeme bu kez de pencere kavramı düştü. Peki nedir bu pencere dönemi, Kızılay’da tetkikler nasıl yapılır?

Şöyle anlatmaya çalışalım diyelim ki -yani sadece ahlaksızlıkla bulaşıyor ya bu meret-  gece Türk Kezbanını beğenmediniz girdiniz bir Rusun koynuna, gece yiyişmek, dujjlar güzel ama  g.t korkusuyla sabaha içinize kurt düştü, gittiniz  test yaptırdınız sonuç negatif. Ohhh be dediniz ama yemez hacı, niye ?

Henüz vücudunuzda hiv’e karşı üretilen antikorlar (savaşçı hücre)  yoktur. Yapılan testler o antikor seviyesine göre bir sonuç vereceği için testler negatif diyecektir.  Hiv ile temas anı ve  antikorların belirli bir seviyeye gelene kadar üretilmesi arasında belli bir süre geçmelidir. Bu süreye de pencere dönemi-kuluçka dönemi denir.

Bu pencere dönemi  genellikle 4-12 haftadır. bu, çok nadiren de olsa 6 aya kadar çıkabilir. Kızılay’da ve pek çok sağlık kurumunda testler serolojik denilen yöntemle yapılmaktadır. Şanslı bir kurumsa ELİSA adı verilen antikor yakalamaya yönelik laboratuar cihazları ile yapılır bu test. Gariban bir hastane ise KART TEST adı verilen bildiğiniz gebelik tespit eden çubuklara benzer bir yöntemdir.

Diğer bir yöntem ise bu testlere oranla daha pahalı olan ve henüz Kızılay tarafından kullanılmaya başlanmamış olan  PCR yöntemidir. Bu yöntem ile antikorlara bakılmaz direkt hastalığa sebep olan virüs tespit edilir. 6 ay gibi beklemeye gerek olmadan 2 haftada kesin sonuçlar alınır ve hata payı diğer yöntemlere göre çok daha azdır

Bu kadar bilgiden sonra özet geçecek olursak:  Suçu kan bağışında bulunanlara atmak sadece sorumluluktan kaçmaktır. İnsanlar son çare olarak Kızılay’a gelmişse, buradan alınan kan başka testten geçirmeye gerek kalmadan hastaya verilmişse bunun vebali alınmak zorundadır.  Böyle hayati bir konuda ihtimallere, ihmallere yer vermememek gerekir.